17 czerwca NASA MAVEN (Mars Atmosphere i Volatile Evolution Mission) świętuje rocznicę 1000 ziemskich dni na orbicie wokół Czerwonej Planety. Począwszy od listopada 2013 r. i jego umieszczeniu na orbicie we wrześniu 2014 r., MAVEN bada i odkrywa zaskakujące informacje o górnej atmosferze Marsa. MAVEN przynosi wgląd na temat tego, jak słońce pozbawiło Marsa większości jego atmosfery, przekształcając planetę, która może być zamieszkiwana przez drobnoustroje w jałowym świecie pustynnym.

„MAVEN dokonał ogromnych odkryć o górnej atmosferze Marsa i o tym, jak oddziałuje ona ze słońcem i wiatrem słonecznym” – powiedział Bruce Jakosky, główny badacz MAVEN z University of Colorado w Boulder. „To pozwala nam zrozumieć nie tylko zachowanie atmosfery dzisiaj, ale jak zmieniła się w czasie”. Podczas swojej 1000 dni na orbicie, MAVEN dokonał wielu ekscytujących odkryć. Poniżej prezentujemy listę 10 największych odkryć jego misji:

10. Obrazowanie rozkładu gazowego tlenku azotu i ozonu w atmosferze wskazuje na skomplikowane zachowanie, których nie oczekiwano, wskazując, że istnieją dynamiczne procesy wymiany gazu pomiędzy dolną a górną atmosferą, które obecnie nie są zrozumiałe.
9. Niektóre cząstki wiatru słonecznego są w stanie przeniknąć głęboko w górną atmosferę Marsa, zamiast skierować się wokół planety przez jonosferę Marsa. To przenikanie jest związane z reakcjami chemicznymi zachodzącymi w atmosferze, które powodują, że naładowane cząstki wiatru słonecznego są neutralnymi atomami, które następnie mogą wniknąć głębiej.
8. MAVEN dokonał pierwszych bezpośrednich obserwacji warstwy jonów metali w jonosferze Marsa, wynikające z przychodzącego pyłu międzyplanetarnego uderzającego w atmosferę. Ta warstwa jest zawsze obecna, ale została znacznie wzbogacona przez wyjątkowo bliskie przejście Mars of Comet Siding Spring w październiku 2014.
7. MAVEN zidentyfikował dwa nowe rodzaje zórz, nazywane „rozproszoną” i „protonową” zorzą. W przeciwieństwie do ziemskich zórz polarnych, te marsjańskie nie są związane z globalnym lub lokalnym polem magnetycznym.
6. Te zorze są wywoływane napływem cząsteczek od słońca wyrzucanych przez różne typy burz słonecznych. Kiedy cząstki z tych burz uderzają w atmosferę Marsa, mogą również zwiększyć szybkość strat gazu w kosmos, co najmniej o 10 lub więcej.
5. Wzajemne oddziaływanie pomiędzy wiatrem słonecznym a planetą są nieoczekiwanie złożone. Wynika to z braku wewnętrznego pola magnetycznego Marsa i występowania małych regionów zmagnetyzowanej skorupy, która może wpływać na przychodzący wiatr słoneczny na skalę lokalną i regionalną. Magnetosfera, która powstaje w wyniku interakcji, zmienia się w krótkich okresach czasowych i w rezultacie jest wyjątkowo „grudkowata”.
4. MAVEN zaobserwowała pełną sezonową zmienność wodoru w górnej atmosferze, potwierdzając, że w ciągu roku zmienia się o współczynnik 10. Źródłem wodoru jest woda w dolnej atmosferze, rozbita na wodór i tlen przez światło słoneczne. Ta odmiana jest nieoczekiwana i jeszcze nie do końca zrozumiała.
3. MAVEN wykorzystuje pomiary izotopów w górnej atmosferze (atomów o tym samym składzie, ale mających inną masę) w celu określenia, ile gazu zostało utracone w czasie. Pomiary te sugerują, że 2/3 lub więcej gazu „wyparowało” w kosmos.
2. MAVEN mierzy tempo, w którym słońce i wiatr słońce odprowadzają gaz z górnej części atmosfery do przestrzeni kosmicznej wraz ze szczegółami procesów usuwania. Ekstrapolacja współczynników strat w starożytnej przeszłości – kiedy słoneczne światło ultrafioletowe i wiatr słoneczny były bardziej intensywne – wskazuje, że duże ilości gazu były tracone w kosmos przez cały ten czas.
1. Z biegiem czasu atmosfera Marsa została pozbawiona słońca i wiatru słonecznego, zmieniając klimat z cieplejszego i mokrego środowiska na wczesnym etapie życia planety na zimny i suchy, który widzimy dzisiaj.

„Jesteśmy podekscytowani, że MAVEN kontynuuje obserwacje” – powiedziała Gina DiBraccio, naukowiec MAVEN z Centrum Lotów Kosmicznych Goddard NASA w Greenbelt w Maryland. „Teraz obserwuje drugi rok marsjański i odkrywa, jak cykle sezonowe i cykl słoneczny wpływają na system”.

17.06.217 18:28