Wrzesień jest pierwszym miesiącem meteorologicznej jesieni. Charakteryzuje się on na ogół spokojną pogodą, ze sporą ilością słońca, ale i stale obniżającymi się temperaturami. Sprawdźmy, jaki był wrzesień na przestrzeni ostatnich lat i co nam przyniesie w tym roku.
Temperatura
Na przestrzeni ostatnich 30 lat (okres badawczy: 1971-2000) wrzesień najniższe średnie temperatury dobowe przynosił w północno-wschodnich dzielnicach naszego kraju, w rejonach podgórskich, a także na Pojezierzu Pomorskim, gdzie mamy ok. 12 stopni C. Zdecydowanie cieplej jest w tym czasie na południu, zachodzie oraz nad samym morzem, gdzie mediana waha się w granicach 14 stopni.
Rekord ciepła we wrześniu padł 18 września 1975 r., kiedy w Pile zanotowano 34,7 stopnia Celsjusza. Dwa lata później, 28 września, w Zamościu zanotowano -6,0 stopni C i była to najniższa temperatura w historii pomiarów.
Opady
Suma opadów w tym miesiącu jest jeszcze dość zróżnicowana; najsuchszy wrzesień mamy z reguły na zachodzie – na Ziemi Lubuskiej spada 30 mm deszczu oraz na Pomorzu Zachodnim, w Wielkopolsce i w dzielnicach centralnych – 40 mm. Im dalej na południe i północ, tym deszcz jest mocniejszy. Na wschodzie suma waha się w granicach 50 mm, na Górnym Śląsku, w Małopolsce, na Podkarpaciu, w rejonie Zalewu Wiślanego oraz w północnej części Pojezierza Pomorskiego – 60 mm, nad samym morzem oraz w górach 70-80 mm, na Podhalu miejscami do 100 mm.
Usłonecznienie
We wrześniu słońce dominuje na niebie najczęściej na północy oraz wschodzie Polski (140 godzin/30 dni). Na pozostałym obszarze liczba ta waha się w granicach 120-130 godzin/30 dni.
Wrzesień na przestrzeni ostatnich lat
Jak do tej pory najcieplejsze wrześnie w Polsce mieliśmy w 2007 i 1999 roku, kiedy odchylenie od normy na obszarze naszego kraju sięgało nawet 3 stopni ponad normę. Dodatkowo wrzesień 2007 r. okazał się wyjątkowo suchy i słoneczny, gdyż przez większą część miesiąca o pogodzie w Polsce dyktowały układy wysokiego ciśnienia. Bardzo ciepłe wrześnie mieliśmy także w 1975 r. oraz 1967 r. – nierzadko wówczas słupki rtęci dochodziły, a nawet przekraczały 30 stopni. W połowie września 1975 r. dotarła do Polski bardzo ciepła, zwrotnikowa masa powietrza, dzięki której 18. dnia tego miesiąca w Pile zanotowano 34,7 st. C. Tego rekordu jak na razie nie udało się pobić.
Najchłodniejsze wrześnie pojawiły się w Polsce z kolei w 1996 r. (odchylenie na obszarze naszego kraju średnio 2-3 stopnie poniżej normy), w 1990, 1986, 1977, 1976 i 1971 r.
Najniższą temperaturę w tym miesiącu zanotowano 28 września 1977 r. w Zamościu – aż -6,0 st. C.
We wrześniu pojawiały się na nizinach także pierwsze opady śniegu – tak było m.in. 27 września 1977 w Suwałkach i Zamościu, gdzie odnotowano opady krupy śnieżnej. Większy atak zimy w Polsce miał miejsce we wrześniu 1907 r. podczas rekordowej adwekcji zimnego powietrza arktycznego z połnocy.
Jaki będzie tegoroczny wrzesień
Zgodnie z naszymi wcześniejszymi prognozami tegoroczny wrzesień w Polsce powinien być miesiącem ciepłym, ale jednocześnie bardzo suchym. Długotrwałe utrzymywanie się układów wysokiego ciśnienia sprawi, że ten wrzesień – w przeciwieństwie do ubiegłorocznego – będzie bogaty w opady poniżej normy, norma opadów może zostać osiągnięta tylko na południowym zachodzie i gdzieniegdzie na południu kraju.
Pierwsza dekada września zapowiada się pogodna i ciepła. Temperatura nierzadko będzie oscylować na poziomie 23-26 stopni, a czasami będzie nawet 27-28 stopni. Noce mają być już jednak niezbyt ciepłe, bo z temperaturami często poniżej 10 stopni.
W drugiej dekadzie września wciąż ciepło – przeważnie w granicach 18-23 stopni, chociaż nie można wykluczyć kilkudniowej fali cieplejszego powietrza i wówczas słupki rtęci mogą przekroczyć 25 stopni. Nadal wyże będą dominować nad niżami, co oznacza wiele pogodnych dni, chociaż poranki mogą być mgliste.
W trzeciej dekadzie września – zwłaszcza po 23-25 września może zrobić się już nieco bardziej chłodno, nawet poniżej 15 stopni w ciągu dnia i trochę bardziej popada. Ale na cieplejsze chwile również możemy liczyć, więc mimo wszystko nie powinno być najgorzej.

01.09.2014 12.34